Niniejsza strona wykorzystuje pliki cookie. Cookie to drobny plik wysyłany przez stronę www i przechowywany w pamięci Państwa przeglądarki internetowej. Wykorzytywane przez nas pliki cookie nie umożliwiają Państwa identyfikacji, używamy ich jedynie w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Przeglądanie strony bez uprzedniej zmiany ustawień Państwa przeglądarki internetowej oznacza zgodę na instalację plików cookie w pamięci Państwa przeglądarki. Poprzez zmianę ustawień przeglądarki mogą Państwo zapobiec instalacji plików cookie. Klikając w odpowiedni link znajdą Państwo instrukcje dla następujących przeglądarek: chrome | firefox | IE | opera.
  1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Ocena użytkowników:  / 19
SłabyŚwietny 

Zachowek - prawo do zachowku


W pierwszej kolejności wyjaśnić należy czym jest zachowek. Mówiąc najprościej, zachowek stanowi gwarancję interesów osób najbliższych spadkodawcy, które mimo pominięcia ich przez spadkodawcę w testamencie, mogą żądać przyznania im określonych udziałów w spadku. Niezależnie od postanowień testamentu pozostawionego przez spadkodawcę, zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego (kc) zachowek przysługuje następującym osobom:

  1. Zstępnym spadkodawcy (a więc: dzieciom, wnukom, prawnukom);
  2. Małżonkowi spadkodawcy;
  3. Rodzicom spadkodawcy.

Istnieje dodatkowy warunek, od którego uzależnione jest, czy wskazanym powyżej osobom przysługiwać będzie prawo do zachowku. Otóż prawo to powstanie tylko jeśli dana osoba dziedziczyłaby spadek na mocy ustawy w przypadku braku testamentu (co za chwilę zostanie szerzej wyjaśnione).

Praktyczne znaczenie zachowku sprowadza się bowiem przede wszystkim do sytuacji, w których testament został ważnie sporządzony przez spadkodawcę i podział spadku następuje na podstawie testamentu. W sytuacji takiej zachowek ma za zadanie chronić wymienione powyżej osoby na wypadek pominięcia ich w testamencie przez spadkodawcę.

Wyjaśnijmy więc kiedy określonym powyżej osobom przysługuje spadek na mocy ustawy.

Dzieciom spadkodawcy spadek przysługuje w zasadzie zawsze. Wyjątkami od tej reguły są wydziedziczenie dziecka oraz pewne rodzaje przysposobienia. Wnukom spadek przysługuje jeśli ich rodzic będący dzieckiem spadkodawcy nie dożył otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Wnukom przypada wtedy w równych częściach udział spadkowy przypadający ich zmarłemu rodzicowi (dziecku spadkodawcy). Ta sama zasada stosuje się odpowiednio do prawnuków.

Małżonkowi spadkodawcy spadek przypada zawsze, o ile pomiędzy małżonkami nie została orzeczona separacja. Małżonek spadkodawcy może zostać również mocą orzeczenia sądu wyłączony od dziedziczenia jeśli spadkodawca wystąpił przed śmiercią o orzeczenie separacji lub rozwodu z winy małżonka, a żądanie to było uzasadnione (art. 940 kc). Małżonek może zostać również oczywiście wydziedziczony.

Rodzicom spadkodawcy spadek przysługuje jeśli spadkodawca nie pozostawił po sobie zstępnych (a więc dzieci ani wnuków). Rodzice również mogą zostać wydziedziczeni.

Wielkość zachowku oraz sposób ubiegania się o zachowek zostaną wyjaśnione w kolejnych artykułach.

Masz dodatkowe pytania lub potrzebujesz pomocy prawnej napisz do nas: 

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.